Web Erişilebilirliği: WCAG 2.1 Uyumlu Site Geliştirme

Web erişilebilirliği, engelli bireylerin (görme, işitme, motor, bilişsel) web sitelerini bağımsız biçimde kullanabilmesini sağlayan tasarım ve geliştirme pratiklerini kapsar. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre dünya nüfusunun %15'i bir çeşit engele sahip. Erişilebilir olmak hem etik hem de ticari bir zorunluluktur.

WCAG 2.1 Temel İlkeleri

WCAG (Web Content Accessibility Guidelines), dört temel ilke üzerine kuruludur: Perceivable (algılanabilir) ile içeriğin duyuları olan kullanıcılara sunulması; Operable (işletilebilir) ile arayüzün gezinilebilir ve kullanılabilir olması; Understandable (anlaşılabilir) ile içerik ve arayüzün anlaşılır olması; Robust (sağlam) ile de farklı yardımcı teknolojilerle uyumlu olması amaçlanır.

Görsel Erişilebilirlik

Renkler tek başına bilgi taşımamalı (renk körü kullanıcılar için). WCAG AA seviyesi için normal metin kontrast oranı minimum 4.5:1, büyük metin için 3:1 olmalıdır. Her anlamlı görsel için alt attribute zorunludur; dekoratif görseller için boş alt="" kullanılır. Görsellerin boyutu ve yerleşimi, ekran büyütüldüğünde içeriği bozmayacak şekilde tasarlanmalıdır.

Klavye Erişilebilirliği

Tüm etkileşimli öğeler (link, buton, form, modal) klavyeyle erişilebilir olmalıdır. Mantıklı bir focus sırası (tab order) sağlanmalı. Özel widget'larda (dropdown, accordion, dialog) WAI-ARIA roller ve keyboard interaction pattern'leri uygulanmalıdır. Görünür focus indicator (:focus-visible) hiçbir zaman kaldırılmamalıdır.

ARIA ve Semantik HTML

Doğru HTML semantic'i (<nav>, <main>, <article>, <button>) yardımcı teknolojilere bağlam sağlar. ARIA (role, aria-label, aria-expanded, aria-live) yalnızca native HTML'in yeterli olmadığı durumlarda kullanılmalıdır. Screen reader testi (NVDA, JAWS, VoiceOver) erişilebilirlik sorunlarını en erken tespit yöntemidir.

Türkiye'de Yasal Yükümlülükler

Türkiye'de 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ve ilgili yönetmelikler kapsamında kamu kurumlarının web siteleri WCAG 2.1 AA uyumlu olmak zorundadır. E-ticaret ve finans sektöründe erişilebilirlik standartları giderek daha fazla önem kazanmaktadır. ZIPPEX olarak geliştirdiğimiz tüm projelerde erişilebilirliği temel gereksinim olarak ele alıyoruz.

Sitenizin WCAG erişilebilirlik denetimi ve iyileştirmesi için teklif alın.